Bez kategorii

Malarstwo Ewalda Gawlika

Malarstwo Ewalda Gawlika

Ewald Gawlik (1919-1993) urodził się w Nikiszowcu, obecnie jest to dzielnica Katowic. Zainteresował się sztuką już w dzieciństwie. Jego rodzice, choć nie byli artystami (ojciec był urzędnikiem w kopalni) wspierali zainteresowania artystyczne syna i czuwali nad rozwojem jego talentu. Edukację artystyczną rozpoczął Gawlik już w gimnazjum. Bylo to gimnazjum męskie w Królewskiej Hucie. Pod kierunkiem Józefa Bimlera, uznanego malarza i absolwenta Akademii w Monachium. Kiedy miał piętnaście lat zrezygnował z nauki w gimnazjum i nie zdawszy matury zaczął pracować w warsztacie ślusarskim. Nie zaprzestał jednak edukacji plastycznej. Zapisał się na prywatne lekcje rysunku i malarstwa u Pawła Stellera. Potem od 1937 roku kształcił się w prywatnej szkole malarskiej im. Gierymskiego w Katowicach. Szkoła ta była odpowiednikiem dzisiejszego liceum plastycznego, która prowadzona była przez wybitnego kolorystę Czesława Rzepińskiego. Ewald Gawlik miał opinię jednego z najlepiej zapowiadających się uczniów. Planował studiować w ASP w Krakowie.

Plany te nie doszły do skutku, bowiem wybuch wojny je udaremnił. Gawlik został wywieziony na przymusowe roboty w okolice Drezna. Wolny czas spędzał w Galerii Drezdeńskiej, oglądając dzieła wielkich mistrzów. To właśnie tam zafascynowało go malarstwo Vincenta van Gogha. Ta fascynacja towarzyszyła mu do końca życia. W 1940 roku, dzięki interwencji swojego ojca, zwolniony został z przymusowej pracy u bauera i po zdanych egzaminach przyjęto go do Drezdeńskiej Akademii Sztuk Pięknych.

Niestety po kilku miesiącach nauki, powołany został z kolegami i całą kadrą pedagogiczną do Wehrmachtu. Skierowano go na placówkę wartowniczą do Laponii. Przebywał tam dwa lata. Zainspirowała go przyroda Laponii, i sięgnął po akwarele. W roku 1943 walczył na froncie wschodnim i został ciężko ranny. Po kuracji w Czechosłowacji, służył w jednostkach gospodarczych w Lotaryngii. Po wyzwoleniu Francji przez aliantów dostał się do niewoli, z której został zwolniony z powodu przymusowego wcielenia do armii niemieckiej.

Wrócił do Nikiszowca w 1947 roku i zamieszkał z rodzicami. Miał wówczas 28 lat i wielką wiarę w to, że skończy studia na ASP w Krakowie. Jego marzenia nigdy się jednak nie spełniły.

Został oskarżony z powodu służby w Wehrmachcie o zdradę narodową. Zmuszono go do odkupienia winy poprzez złożenie deklaracji, że zaniecha artystycznych ambicji i będzie pracował wyłącznie fizycznie. Od tego momentu wykonywał różne zawody, m. innymi ślusarza, młynarza, rolnika a nawet kucharza i operatora kina objazdowego. W 1950 roku, musiałratować służbowe mieszkanie po zmarłym ojcu i podjął pracę na kopalni „Wieczorek”. Praca ta dla Ewalda Gawlika była fatalnym doświadczeniem. Często wyśmiewany, czuł się w niej, jak pisał niejednokrotnie w swoim pamiętniku „wyklęty i zhańbiony. W kopalni tej przepracował łącznie dwadzieścia pięć lat. Początkowo był ładowaczem węgla, a potem cieślą. Wypełniał wyrobiska piaskiem, a następnie był tamiarzem czyli budowniczym tam podsadzkowych i rur zamułkowych.

Z biegiem lat zżył się ze środowiskiem górniczym i przyzwyczaił się do wykonywanego z konieczności zawodu. Codzienne trudy łagodziła sztuka w jego wydaniu. Malarstwu poświęcał każdą wolną chwilę. Od momentu przystąpienia do działającego przy świetlicy kopalnianej koła plastycznego nazwanego później „grupą janowską”, znalazł się na swoim miejscu, w życzliwym, rozumiejącym go środowisku. Do grupy tej poza nim należeli Teofil Ociepka, Paweł Wróbel, Gerard Urbanek, Bolesław Skulik, Paweł Stolorz, Leopold Wróbel, Erwin Sówka, Józef Spis, i Paweł Ziółkowski. Byli to artyści amatorzy obecnie oświatowej renomy.

Malarstwo Ewalda Gawlika przez wiele lat nie mogło doczekać się uznania. Być może wynikało to z jego niejednoznacznej artystycznie sytuacji. Nie można było go zakwalifikować do modnego wówczas malarstwa naiwnego reprezentowanego np. przez Pawła Wróbla, kryteriów sztuki profesjonalnej. Zdaniem „specjalistów” jego malarstwo wielu kryteriów z powodu nie ukończenia przez Gawlika wyższej uczelni plastycznej.

Istnieje jednak szansa, że malarstwo uprawiane przez Gawlika znajdzie szersze grono swoich miłośników, a także zasłużone uznanie.

Najbardziej znane dzieła Ewalda Gawlika to: „Wspólne sprawy” , „Życie rodzinne”, ‚Festyn”, „Dorożka”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *